Samenvatting
Zou een verbod op de verkoop van dieren in dierenwinkels het dierenwelzijn verbeteren? Of zou het de situatie juist kunnen verslechteren?
Dierenwinkels zijn vaak het doelwit van kritiek van dierenwelzijnsorganisaties, maar bij veel van die kritiek wordt voorbijgegaan aan de waardevolle rol die goede dierenwinkels spelen bij het verantwoord houden van huisdieren. Deskundig personeel kan klanten helpen bij het kiezen van een geschikte diersoort, ondersteuning blijven bieden na de aankoop, veelvoorkomende fouten in de verzorging voorkomen, mogelijke welzijnsproblemen herkennen en, indien nodig, een verkoop weigeren.
We bespreken de bevindingen van een Noors onderzoek naar de werkwijze van medewerkers in dierenwinkels. Ook kijken we waarom dierenwinkels zoveel kritiek krijgen, terwijl particuliere en online verkoop veel minder kritisch worden bekeken.
Daarnaast bespreken we het belang van vergunningen, inspecties en publieke verantwoording. We leggen uit waarom een verbod op de verkoop van dieren in dierenwinkels het risico met zich meebrengt dat de handel zich verplaatst naar minder zichtbare en minder gereguleerde kanalen.
Natuurlijk zijn niet alle dierenwinkels goed. Daarom leggen we ook uit hoe je het verschil kunt herkennen.
Uiteindelijk wordt het welzijn van een dier niet bepaald door de plek waar het wordt verkocht, maar door de mensen en werkwijzen achter de verkoop. Als we het dierenwelzijn serieus willen verbeteren, moeten we ons richten op het waarborgen van welzijnsnormen op alle plekken waar dieren van eigenaar wisselen.
Wat vind jij?
Over de bijdragers:
Luise Boye Sprechler: "Hi! Am I having two guinea pigs?" Live commodities in a shop – Interpretation of animal sales regulations in Norwegian pet shops. Applied Anthrozoology Project Report, University of Exeter, 2023.
Sprechler, Luise Boye. "Butikksalg av dyr." Pet Scandinavia, vol. 2023, nr. 3, 2023, pp. 4–7.
Tony Wigley: oprichter van Responsible Reptile Keeping (RRK), directeur bij The Pet Charity, bestuurslid van de Reptile & Exotic Pet Trade Association (REPTA) en lid van de Advocacy Committee van Pets Canada. Hij heeft tientallen jaren ervaring met het houden van exotische huisdieren, journalistiek en internationale belangenbehartiging bij overheden en organisaties wereldwijd.
Svein Fosså: bioloog, auteur en internationaal pleitbezorger voor het verantwoord houden van huisdieren. Hij is voorzitter van de European Pet Organization (EPO) en secretaris-generaal en voorzitter van de Norwegian Pet Trade Association (NZB).
Charles Thompson: secretaris-generaal van de Reptile & Exotic Pet Trade Association (REPTA) en voormalig eigenaar van de gespecialiseerde reptielenwinkel Snakes ’N’ Adders. Hij heeft meer dan 25 jaar ervaring in de reptielenbranche, gespecialiseerde detailhandel en belangenbehartiging voor het verantwoord houden van huisdieren.
Sandy Moore: en CEO van het Pet Advocacy Network (PAN) en voormalig voorzitter van Segrest Inc. Hij heeft meer dan 30 jaar ervaring in de huisdieren- en aquariumbranche, duurzame dierenhandel en overheidszaken.
Cecilia Dannborg Wilson: voorzitter van ZOORF, de Zweedse brancheorganisatie voor de huisdierenhandel, en voormalig eigenaar van een dierenwinkel. Ze heeft ruime ervaring in de gespecialiseerde dierenhandel en belangenbehartiging binnen de huisdierenbranche.
Afschrift
De vraag of mensen dieren in een dierenwinkel zouden moeten kopen, of dat dierenwinkels überhaupt dieren zouden moeten verkopen, komt regelmatig ter sprake. Achter deze vragen schuilt meestal een oprechte bezorgdheid over dierenwelzijn, iets wat ieder verstandig mens zal delen.
Het is gemakkelijk om te denken dat dierenwinkels simpelweg plekken zijn waar dieren over de toonbank worden verkocht, maar de werkelijkheid is een stuk ingewikkelder.
Voor veel nieuwe huisdiereigenaren begint hun reis met het houden van dieren met een gesprek met een deskundige medewerker in een dierenwinkel.
Medewerkers van dierenwinkels besteden dagelijks tijd aan het uitleggen van de behoeften van verschillende diersoorten aan klanten. Ze vertellen waarom bepaalde dieren niet voor iedereen geschikt zijn en hoe je kunt zorgen voor de juiste voeding, huisvesting, gezondheidszorg en verantwoord eigenaarschap.
Medewerkers van een goede dierenwinkel zullen vragen stellen over je ervaring, je verwachtingen, de beschikbare ruimte, je budget en de mate waarin je bereid bent je langdurig aan de verzorging van een dier te verbinden.
Vervolgens kunnen ze een geschiktere diersoort aanbevelen, of je adviseren dat een bepaald dier helemaal niet bij je past. Soms zullen ze simpelweg weigeren het dier te verkopen.
Uiteindelijk blijft de relatie tussen de nieuwe eigenaar en de dierenwinkel vrijwel altijd bestaan, ook lang nadat de klant de winkel heeft verlaten. Als een dier bijvoorbeeld stopt met eten, zich onverwacht gedraagt of ziek lijkt, is de dierenwinkel vaak de eerste plek waar de eigenaar hulp en advies zoekt.
Dat betekent dat deskundige medewerkers een belangrijke eerste rol spelen bij het beoordelen van mogelijke problemen. Ze kunnen bijvoorbeeld een probleem met de temperatuur, verlichting, voeding of een ander aspect van de verzorging herkennen en direct nuttig advies geven. En minstens zo belangrijk is dat ze kunnen herkennen wanneer het dier naar een dierenarts moet.
Een dierenwinkel is natuurlijk geen vervanging voor diergeneeskundige zorg, maar het is wel de eerste plek waar veel dierenhouders aankloppen voor goed advies. Dat advies kan voorkomen dat een relatief eenvoudig verzorgingsprobleem uitgroeit tot een ernstig welzijnsprobleem.
We moeten niet vergeten dat mensen die in dierenwinkels werken, dat om dezelfde redenen doen als hun klanten: omdat ze van dieren houden.
Vanaf het moment dat een dier in de winkel aankomt, zijn de medewerkers verantwoordelijk voor de verzorging ervan. Ze verzorgen het dier, houden de gezondheid in de gaten en leren de individuele behoeften ervan kennen.
Ze willen dat het dier in een goed thuis terechtkomt, omdat ze zich moreel en ethisch verplicht voelen ervoor te zorgen dat het goed wordt verzorgd.
Maar er is ook een eenvoudige commerciële realiteit die vaak over het hoofd wordt gezien. Een verantwoordelijke dierenzaak is afhankelijk van gezonde dieren en tevreden klanten die jarenlang terugkomen voor advies en benodigdheden. Een ongezond dier verkopen of klanten op een mislukking laten afstevenen, is niet ethisch en bovendien geen duurzaam bedrijfsmodel.
Deze verantwoordelijkheid is niet alleen moreel en commercieel, maar ook wettelijk. Dierenwinkels moeten zich houden aan de dierenwelzijns- en handelswetgeving in het gebied waar ze actief zijn. Verantwoordelijke medewerkers zullen een verkoop weigeren wanneer ze denken dat een dier niet de juiste verzorging zal krijgen.
In 2023 onderzocht een Noorse antropozoöloog hoe dit in de praktijk werkte. Hiervoor interviewde ze medewerkers van Noorse dierenwinkels. Ze ontdekte dat de medewerkers een goed begrip hadden van de wetgeving en deze actief toepasten wanneer ze besloten of een verkoop door kon gaan. Klanten werd een verkoop geweigerd wanneer medewerkers dachten dat een dier geen geschikt thuis zou krijgen. Onze gesprekken met medewerkers van dierenwinkels in andere delen van de wereld vertellen ons grotendeels hetzelfde verhaal.
Uit het onderzoek bleek ook dat medewerkers van dierenwinkels over veel vakkennis beschikten en vaak een sterke persoonlijke band ontwikkelden met de dieren waarvoor ze zorgden.
Tegelijkertijd gaven ze aan gefrustreerd te zijn over het feit dat dierenwinkels vaak kritiek krijgen, terwijl de snelgroeiende particuliere en online handel veel minder gereguleerd en veel minder zichtbaar is.
Het is begrijpelijk dat mensen sterk reageren wanneer ze horen dat dieren niet goed worden verzorgd. We hebben juist meer maatregelen tegen slecht dierenwelzijn nodig, niet minder.
Natuurlijk is er een kleine minderheid van huisdiereigenaren, fokkers en dierenwinkels die hun dieren niet goed verzorgt. Deze problemen moeten serieus worden genomen.
Maar die tekortkomingen mogen er niet toe leiden dat we de miljoenen mensen die hun dieren wel verantwoord verzorgen, of de vele toegewijde medewerkers van dierenwinkels die voor hun dieren zorgen en klanten begeleiden bij het verantwoord houden ervan, over één kam scheren.
Dit is het belangrijkste punt dat ik wil dat je onthoudt: goed dierenwelzijn wordt niet bepaald door het verkoopkanaal. Een winkel, een fokker of een particuliere verkoper kan verantwoord of onverantwoord handelen. Het etiket op zichzelf vertelt ons maar weinig. Het zijn de mensen en de werkwijzen achter de resultaten op het gebied van dierenwelzijn die er werkelijk toe doen.
We moeten ons daarom een belangrijke vraag stellen: hoe kunnen we goed dierenwelzijn waarborgen wanneer dieren van eigenaar wisselen?
In veel delen van de wereld zijn dierenwinkels het meest gereguleerde en zichtbare verkoopkanaal voor gezelschapsdieren en hobbydieren. Ze hebben doorgaans een vergunning, worden door de autoriteiten geïnspecteerd en moeten verantwoording afleggen wanneer ze niet aan specifieke dierenwelzijnsnormen voldoen.
Bovendien opereren ze volledig in het openbaar. Klanten kunnen dagelijks zien hoe de dieren worden gehuisvest en verzorgd. Er zijn maar weinig andere verkoopkanalen die hetzelfde niveau van zichtbaarheid en verantwoording bieden.
Particuliere dierenverkoop is zeker ook een belangrijk onderdeel van het houden van dieren, en veel verantwoordelijke fokkers leveren uitstekend werk. Toch worden particuliere verkopers onvermijdelijk minder kritisch bekeken en minder regelmatig gecontroleerd dan dierenwinkels, vooral wanneer ze slechts af en toe dieren verkopen.
Voor een koper is het vaak moeilijk te weten of een particuliere verkoper een deskundige en verantwoordelijke dierenhouder is, of iemand met weinig ervaring en slechte bedoelingen.
Als het doel is om het dierenwelzijn te verbeteren, moeten we bespreken hoe we dat via alle verkoopkanalen kunnen bereiken, in plaats van simpelweg de kanalen die al gereguleerd en geïnspecteerd worden en zichtbaar zijn voor het publiek, minder sterk te maken.
Dus om de vraag te beantwoorden: ja, een goede dierenwinkel is een van de beste plekken om een dier te kopen, vooral voor iemand die net begint met het houden van dieren. Maar het belangrijkste woord hier is 'goed'.
Hoe herkennen we dan een goede dierenwinkel?
Een goede dierenwinkel stelt vragen voordat de verkoop wordt goedgekeurd. De medewerkers zijn bereid een ongeschikte aankoop te weigeren. Ze leggen uit hoe groot het dier uiteindelijk wordt, hoe lang het leeft en welke kosten je kunt verwachten bij het houden ervan. Ze geven correcte, soortspecifieke verzorgingsinformatie. Ze bespreken waar het dier vandaan komt en wat het gewend is te eten. Je kunt zien dat de dieren worden gehouden in schone, geschikte tijdelijke verblijven.
Ze moedigen klanten aan om het permanente verblijf van het dier vooraf in orde te maken. Ze bieden ondersteuning na de verkoop. Wanneer dat nodig is, bevelen ze een geschikte dierenarts aan. En ze proberen klanten niet onder druk te zetten om iets te kopen of tot impulsaankopen over te gaan.
Er zijn ook manieren om een minder goede dierenwinkel te herkennen. Waarschuwingssignalen zijn medewerkers die geen antwoord kunnen geven op eenvoudige vragen, zieke of gewonde dieren die worden tentoongesteld, vuile verblijven of duidelijke tekortkomingen in de verzorging, dieren die samen met ongeschikte benodigdheden worden verkocht, geen enkele belangstelling voor wie het dier koopt of hoe het zal worden gehouden, of het moeilijk maken om te achterhalen waar het dier vandaan komt.
Als het om dierenwelzijn gaat, zouden we ons allemaal moeten verenigen rond hetzelfde doel: dieren een goed leven geven.
Een verbod op de verkoop van dieren in dierenwinkels zal dat niet bereiken. Sterker nog, het leidt vaak tot precies het tegenovergestelde, doordat de verkoop zich verplaatst naar niet-zichtbare of ondergrondse kanalen.
In plaats daarvan weten we dat een beter dierenwelzijn kan worden bereikt door deskundige verkopers, goed geïnformeerde eigenaren, effectieve regelgeving en een hoger kennis- en competentieniveau bij alle kanalen waarlangs dieren van eigenaar wisselen.
En daar kan iedere dierenliefhebber achter staan.
Ik ben Tony Wigley en dit is Responsible Reptile Keeping.
Wij waarderen uw feedback.
Heeft u suggesties om onze vertaling te verbeteren? We zouden graag van je horen! Neem contact met ons op