RRK onderzoekt

Ondeugdelijke reptielenlampen

Iedereen houdt van een koopje. Maar wat als dat koopje je reptiel ziek maakt of ernstige schade toebrengt? Helaas gebeurt dit dagelijks honderden keren met nietsvermoedende mensen die reptielenbenodigdheden kopen bij onbetrouwbare aanbieders. We spraken met experts van drie gerenommeerde reptielenmerken om hier meer over te weten te komen.

Baardagame die in zijn verblijf onder UVB-verlichting ligt te zonnen, als illustratie van het belang van geschikte verlichting voor reptielen.

Samenvatting

Content in het Nederlands

Samenvatting

Goedkope, niet-gereguleerde reptielenlampen kunnen te weinig, te veel of het verkeerde soort UVB-licht afgeven. Dit kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen, brandwonden, oogletsel of zelfs kanker.
Ondeugdelijke producten kunnen overtuigend echt lijken. Verkopers kopiëren verpakkingen van gerenommeerde merken, tonen valse veiligheidskeurmerken, doen misleidende beweringen en manipuleren beoordelingen. Hierdoor worden vooral beginnende en onervaren reptielenhouders gemakkelijk misleid.
Gerenommeerde reptielenmerken investeren veel in specialistische kennis, onderzoek, tests en kwaliteitscontroles. De hogere prijs weerspiegelt de kosten van het produceren van apparatuur die veilig en betrouwbaar is en speciaal is ontworpen met de behoeften van reptielen in gedachten.
De veiligste aanpak is om voor gerenommeerde merken te kiezen en te kopen bij deskundige reptielenspecialisten. Zolang algemene, niet-gespecialiseerde online marktplaatsen geen strengere normen handhaven, moet de reptielengemeenschap helpen houders voor te lichten en gevaarlijke producten aan het licht te brengen.

Ondeugdelijke reptielenlampen

Vraag het aan een ervaren reptielenhouder en die zal je vertellen dat je alleen goed voor je dier kunt zorgen als je het verblijf vanaf het begin op de juiste manier inricht. Een van de belangrijkste voorzieningen in veel reptielenverblijven is UVB-verlichting. Je weet waarschijnlijk dat reptielen UVB-licht nodig hebben om hun botten en andere organen gezond te houden. Gelukkig zijn er volop goede UVB-lampen waaruit je kunt kiezen.

Op niet-gespecialiseerde webwinkels vind je echter ook zogenaamde 'UVB-lampen' die voor ogenschijnlijk spotprijzen worden aangeboden. Deze producten beweren misschien de juiste hoeveelheid UVB te leveren, maar de daadwerkelijke hoeveelheid kan minimaal of juist enorm hoog zijn, of afkomstig zijn uit een deel van het spectrum waar reptielen niets aan hebben. Je denkt misschien dat je je reptiel de juiste verzorging biedt, maar uiteindelijk kan het dier ziek worden, of erger. Sommige van deze lampen zijn zo gevaarlijk dat ze de ogen van je reptiel kunnen beschadigen, brandwonden op de huid kunnen veroorzaken of zelfs kanker kunnen veroorzaken.

Namaakproducten

Dergelijke producten bootsen vaak het uiterlijk van producten en verpakkingen van gerenommeerde merken na, waardoor de reputatie van de oorspronkelijke merken wordt geschaad.

Cyril Geoffray, regionaal verkoopmanager voor het Verenigd Koninkrijk, Zoo Med

Niet alleen lampen

Niet alleen ondeugdelijke lampen vormen een probleem. Je kunt ook andere producten van slechte kwaliteit tegenkomen, met gevaarlijke elektrische onderdelen, kwetsbare materialen of goedkope componenten die defect raken of uit elkaar vallen.

Waarom gebeurt dit?

Vroeger kwamen producten voor reptielen pas op de markt na uitgebreid onderzoek en een langdurig ontwikkelproces. Specialisten op het gebied van reptielenverzorging en dierenwelzijn die voor merken van reptielenproducten werkten, besteedden vaak maanden of zelfs jaren aan het ontwikkelen en testen van producten voordat deze op de markt werden gebracht. Vervolgens beoordeelden deskundige medewerkers van gespecialiseerde dierenwinkels en webwinkels het product en gebruikten het soms zelf. Pas wanneer ze ervan overtuigd waren dat het product goed functioneerde, verkochten ze het aan consumenten. Dit proces vindt nog steeds plaats, maar in de afgelopen tien jaar is er iets veranderd.

Emmanuel Van Heygen is Brand Manager bij Exo Terra. 'De opkomst van algemene webwinkels zoals Amazon, eBay en Temu heeft veranderd hoe consumenten reptielenproducten kopen', legt Emmanuel uit. 'Hoewel dit meer keuze biedt, brengt het ook verschillende aanzienlijke problemen met zich mee. Een van de grootste zorgen is de toestroom van producten van ondermaatse kwaliteit uit Chinese fabrieken die rechtstreeks aan consumenten verkopen en daarbij vaak de kwaliteit van gevestigde merken ondermijnen. Dit heeft verontrustende en gevaarlijke gevolgen voor reptielen en de reptielenhouderij.'

'Het probleem is niet alleen dat deze producten slecht functioneren', zegt Cyril Geoffray, regionaal verkoopmanager voor het Verenigd Koninkrijk bij Zoo Med, Hij wil vooral wijzen op de misleidende veiligheidsclaims die vaak op de verpakkingen van deze producten staan. 'Veel producten die uit Azië worden geïmporteerd, tonen ten onrechte het BSI Kitemark, het keurmerk van de British Standards Institution. Maar zodra je de producten nader onderzoekt, wordt duidelijk dat het logo simpelweg op de verpakking is gedrukt en dat het product niet is gecontroleerd of gecertificeerd volgens de vereiste norm.'

Ook andere experts delen deze zorgen. John Courtney-Smith is hoofd Wetenschap en Innovatie bij Arcadia Reptile. 'We zien veel lampen van ondermaatse kwaliteit die schadelijk kunnen zijn voor reptielen', zegt John. 'Deze lampen zijn slecht ontworpen of ontstaan door een gebrek aan kennis. Sommige zijn zelfs volledig ongecontroleerd geïmporteerd door bedrijven die niets met het houden van huisdieren te maken hebben en uitsluitend uit zijn op winst. Veel van deze lampen zouden niet alleen ineffectief zijn, maar ronduit gevaarlijk.'

Veel producten die uit Azië worden geïmporteerd, tonen ten onrechte het BSI Kitemark, het keurmerk van de British Standards Institution.

Cyril Geoffray, regionaal verkoopmanager voor het Verenigd Koninkrijk, Zoo Med

Australische wateragaam (Intellagama lesueurii) die op een boomstam ligt te zonnen onder natuurlijk ogend licht.

Hoe word je opgelicht?

Helaas is het voor beginnende en onervaren reptielenhouders maar al te gemakkelijk om te worden misleid door de twijfelachtige claims in online productadvertenties, om nog maar te zwijgen van de lagere prijzen. Het is dan ook niet verrassend dat consumenten onbewust producten van inferieure kwaliteit kopen.

Maar dat is niet de enige manier waarop consumenten worden misleid. 'Het manipuleren van productbeoordelingen maakt het probleem nog ingewikkelder', legt Emmanuel uit. 'Veel van deze online verkopers maken zich schuldig aan onethische praktijken, zoals neprecensies en beoordelingen waarvoor een beloning wordt gegeven, om hun producten hoger in de zoekresultaten te laten verschijnen. Hierdoor worden consumenten misleid en kopen ze ondeugdelijke producten op basis van valse beoordelingen.'

Ondertussen worden gevestigde merken die op een ethische manier werken benadeeld. Bedrijven die hun producten laten testen en uitgebreide kwaliteitscontroles uitvoeren, hebben het moeilijk om te concurreren met goedkopere alternatieven waarbij op kwaliteit en veiligheid wordt bespaard.

Weerstand

bieden

Als je voor het eerst hoort over ondeugdelijke reptielenproducten, vraag je je misschien af waarom dit wordt toegestaan en wat eraan gedaan kan worden om het te stoppen. Helaas blijkt het melden van verkopers en producten bij Amazon of eBay weinig effect te hebben. Dat blijkt ook uit de inspanningen van gevestigde merken en belangenorganisaties voor reptielen, zoals RRK.

'Dat komt doordat de beweringen in de productadvertenties niet altijd volledig onwaar zijn', legt Tony van RRK uit. 'De betreffende lamp kan inderdaad een bepaalde hoeveelheid "UVB-licht" bevatten. Er wordt echter niet vermeld dat het uitgestraalde UVB-licht nutteloos of schadelijk is voor reptielen. Daardoor krijgen beginnende en onervaren houders de indruk dat het product vergelijkbaar is met effectievere en betrouwbaardere lampen. En zelfs wanneer bedrijven na een klacht worden gedwongen een product te verwijderen, verschijnt hetzelfde product vaak opnieuw, maar dan aangeboden door een andere verkoper.'

Wat kan er dan wel worden gedaan?

De reptielengemeenschap

Hoewel het schokkend is dat online platforms de verkoop van producten van ondermaatse kwaliteit en gevaarlijke producten toestaan, is er licht aan het einde van de tunnel. Dat licht komt van de gepassioneerde mensen binnen onze reptielengemeenschap, die advies en begeleiding kunnen bieden aan mensen die misschien op zoek zijn naar een koopje.

Rita Zarate, vicepresident Sales en Marketing bij Zoo Med, vat de oplossing treffend samen. 'De reptielengemeenschap kan prioriteit geven aan het voorlichten van consumenten en winkeliers over het belang van het kopen van lampen die zijn ontwikkeld en geproduceerd door gerenommeerde bedrijven die hun huiswerk daadwerkelijk hebben gedaan. Het is ook nuttig om erop te wijzen dat betrouwbare bedrijven, zoals Zoo Med, vaak ondersteuning bieden in de vorm van aanvullende voorlichting en garanties op hun kwaliteitsproducten.'

'Amazon en andere online verkoopplatforms moeten strengere regels en controles invoeren, zodat verkopers zich houden aan de geldende normen en ethische praktijken', voegt Emmanuel Van Heygen toe. 'Meer transparantie over de herkomst van producten, het handhaven van intellectuele-eigendomsrechten en het tegengaan van manipulatie van beoordelingen zijn essentiële stappen om een veiligere marktplaats te creëren.'

Helaas blijven ondeugdelijke producten van slechte kwaliteit en gevaarlijke producten hun weg vinden naar reptielenverblijven en de huizen van reptielenhouders zolang dit niet gebeurt. Het lijkt erop dat het voorlopig volledig aan de reptielengemeenschap zelf is om dit zorgwekkende probleem op te lossen.

Griekse landschildpad die in het gras rust, als voorbeeld van reptielen die afhankelijk zijn van de juiste verzorging en huisvesting.

Hoe voorkom je dat je wordt opgelicht?

Zoals we al hebben aangegeven, zijn het meestal beginnende en onervaren houders die ondeugdelijke producten kopen. Zij staan immers nog aan het begin van hun leerproces over de verzorging van reptielen. Gelukkig kan er veel worden gedaan om nieuwe houders te beschermen en hen op weg te helpen naar een succesvolle start.

Tony van RRK geeft het volgende advies: 'De beste manier om ondeugdelijke producten te vermijden, is door bij betrouwbare aanbieders te kopen. Kies bekende en gerenommeerde merken en koop bij mensen die gepassioneerd zijn over het helpen verzorgen van gezonde reptielen. Dat kan een gerenommeerde kweker zijn, een dierenwinkel met deskundig en ervaren personeel of een online aanbieder die gespecialiseerd is in reptielen. Als je iets koopt van iemand die weet waar hij het over heeft, zijn de producten die deze persoon aanbeveelt vrijwel altijd betrouwbaar en van goede kwaliteit.'

Een goede test

Beginnende houders vinden het vaak moeilijker om goede producten van slechte te onderscheiden. Wat kunnen ze doen om problemen te voorkomen? Een goede vraag om te stellen is: 'Heeft het merk specialisten op het gebied van reptielenverzorging en dierenwelzijn in dienst?' Alle gerenommeerde en betrouwbare fabrikanten van reptielenproducten hebben een sterke aanwezigheid op sociale media, waar je hun producten kunt zien bij gepassioneerde en ervaren houders. Vaak hebben ze ook een bekende specialist op het gebied van reptielenverzorging als een van hun belangrijkste medewerkers.

Emmanuel Van Heygen gaat hier verder op in: 'De gevestigde merken in de reptielenbranche hebben flink geïnvesteerd in innovatie, onderzoek en productontwikkeling om producten te creëren die voldoen aan de specifieke behoeften van reptielen. Deze inzet voor kwaliteit brengt kosten met zich mee, en dat zie je terug in de prijs van hun producten. Goedkopere alternatieven voldoen vaak niet aan dezelfde kwaliteitsnormen, waardoor de gezondheid van reptielen mogelijk gevaar loopt. Als een product wordt aangeboden voor een prijs die te mooi lijkt om waar te zijn, is het vrijwel altijd op een of andere manier van ondermaatse kwaliteit.'

'Winstbejagers betreden onze hobby met als enige doel geld te verdienen aan producten die al het goede werk van gerenommeerde merken teniet kunnen doen', zegt John Courtney-Smith. 'Daarmee brengen ze onze dieren en zelfs onze huizen in gevaar.'

Close-up van een leguaan in natuurlijk licht, als illustratie van het belang van goede reptielenverzorging.

Reptielenhouders beschermen

Veel gevestigde reptielenmerken richten zich niet uitsluitend op winst. Ze leveren ook een bijdrage aan organisaties zoals USARK (United States Association of Reptile Keepers) en Responsible Reptile Keeping, die opkomen voor het recht van mensen om reptielen en amfibieën te houden. Deze organisaties zetten zich onvermoeibaar in voor verantwoord huisdierenbezit, lobbyen tegen beperkende wetgeving en stimuleren natuurbeschermingsinitiatieven. Door producten van gerenommeerde merken te kopen, steunen consumenten ook deze belangrijke initiatieven en helpen ze de toekomst van hun hobby veilig te stellen.

Baardagamen en gekko's die onder verlichting op een rots rusten, als voorbeeld van reptielen die geschikte omstandigheden in hun verblijf nodig hebben.

In actie

komen

Het zou onjuist zijn om te beweren dat ondeugdelijke producten nooit in de schappen van reptielenspeciaalzaken terechtkomen of door gespecialiseerde online aanbieders worden aangeboden. Het komt uiterst zelden voor, maar het is wel gebeurd en zal waarschijnlijk opnieuw gebeuren. Dergelijke producten worden vrijwel altijd door de reptielengemeenschap ontdekt en snel uit de verkoop gehaald. Het aantal ondeugdelijke producten dat via niet-gespecialiseerde verkoopkanalen verkrijgbaar is, is echter verbazingwekkend groot. Dat betekent dat het aan ons, de reptielengemeenschap, is om dit probleem aan te pakken.