De strijd
tegen
de chytrideschimmel
Chytrideschimmelinfecties, die voor het eerst werden ontdekt aan het einde van de jaren negentig, hebben geleid tot het uitsterven van bijna 100 amfibieënsoorten. Inmiddels is er een nieuwe variant van de chytrideschimmel opgedoken, die nu al zorgwekkende afnames van amfibieënpopulaties veroorzaakt. Dit moet je weten en dit kun je doen om te helpen.
door Dr. Matt Gray
Samenvatting
Dit artikel legt uit welke bedreiging chytrideschimmels wereldwijd vormen voor amfibieën en beschrijft welke inspanningen worden geleverd om de verspreiding ervan via de amfibieënhandel te beperken. Het bespreekt hoe schimmelpathogenen zoals Bd en Bsal de huid van amfibieën aantasten en hebben bijgedragen aan populatieafnames en het uitsterven van soorten.
Het artikel belicht gezamenlijk onderzoek van universiteiten, brancheorganisaties en dierenwelzijnsorganisaties. Daarbij gaat het onder meer om testprogramma's, verbeterde bioveiligheidsmaatregelen en de ontwikkeling van het certificeringsprogramma van het Healthy Trade Institute. Deze initiatieven zijn erop gericht wilde amfibieën te beschermen en tegelijkertijd een verantwoorde en transparante handel te ondersteunen.
Wat is het?
Chytrideschimmels tasten de huid van amfibieën aan en kunnen dodelijk zijn. Besmettelijke zoösporen van de chytrideschimmel ontwikkelen zich in de huid van amfibieën en kunnen door lichamelijk contact worden overgedragen op gezonde dieren. De zoösporen kunnen ook door het water zwemmen en zo andere amfibieën in de buurt infecteren.
Er bestaat bovendien niet slechts één type chytrideschimmel. De eerste staat bekend als Bd, naar de wetenschappelijke naam van de schimmel. Sinds de ontdekking aan het einde van de jaren negentig heeft Bd geleid tot het uitsterven van bijna 100 amfibieënsoorten, waarvan de meeste kikkers waren. De andere, nieuwere variant van de chytrideschimmel is Bsal. Bsal werd ontdekt in 2012 en veroorzaakt nu al zorgwekkende populatieafnames bij verschillende salamandersoorten in Europa.
Beide ziekteverwekkers zijn vermoedelijk afkomstig uit Azië. Tegenwoordig komt Bd echter voor op elk continent behalve Antarctica, terwijl Bsal zowel in Europa als in Azië is aangetroffen.
Er moet iets gebeuren
Gelukkig werkt een toegewijd, multidisciplinair team op verschillende fronten aan de bestrijding van het chytrideprobleem. Het project begon in 2016, toen de Amerikaanse overheid de handel in meer dan 200 salamandersoorten verbood vanwege de dreigende verspreiding van Bsal. Daarom benaderde het Pet Advocacy Network ons onderzoeksteam aan de University of Tennessee met de vraag hoe de dreiging van chytrideschimmels kon worden tegengegaan. Dit leidde tot de ontwikkeling van het Amphibian Healthy Trade-project, waarin deskundigen van vijf Amerikaanse universiteiten, het Pet Advocacy Network en verschillende Amerikaanse dierenbedrijven samenwerken.
We weten dat ziekteverwekkers via dieren in de handel over grote afstanden kunnen worden verspreid. Toch hebben maar weinig landen regelgeving of programma's om de verspreiding van chytrideschimmels via de huisdierenhandel tegen te gaan. Ons onderzoek richt zich daarom op het identificeren van huisvestings- en verzendomstandigheden die de kans verkleinen dat chytrideschimmels en andere ziekteverwekkers via de handel worden verspreid.
Josh Willard is eigenaar van Josh's Frogs en voorzitter van de Herp Committee van het Pet Advocacy Network. Hij zegt: 'De huisdierenhandel heeft de mogelijkheid om bij te dragen aan oplossingen die niet alleen gezonde, duurzaam gehouden amfibieën als huisdier bevorderen, maar ook amfibieën in het wild beschermen. We zijn erg enthousiast dat we aan dit initiatief kunnen deelnemen.'
Ons onderzoek wordt ondersteund door:
Ga voor meer informatie naar: www.healthyamphibiantrade.org
Volwassen gouden pijlgifkikker (Phyllobates terribilis)
Credit: Josh’s Frogs
De huisdierenhandel heeft de mogelijkheid om bij te dragen aan oplossingen die niet alleen gezonde, duurzaam gehouden amfibieën als huisdier bevorderen, maar ook amfibieën in het wild beschermen.
Josh Willard, Josh’s Frogs
Een oplossing vinden
Het chytrideonderzoeksproject omvat enquêtes onder bedrijven en eigenaren van amfibieën als huisdier. Daarnaast worden gratis testkits voor ziekteverwekkers aangeboden aan bedrijven met grote collecties amfibieën. De enquêtes zijn bedoeld om veelgebruikte verzorgingsmethoden voor amfibieën in kaart te brengen en te onderzoeken of er mogelijkheden zijn om de vraag naar amfibieën die vrij zijn van ziekteverwekkers te stimuleren.
Bedrijven die zich aanmelden voor het onderzoek ontvangen gratis een monsternamekit van het Pet Advocacy Network. Bij de monstername wordt met een wattenstaafje over de huid van een amfibie gestreken. Het monster wordt vervolgens in een gefrankeerde envelop naar een van de deelnemende universiteiten gestuurd. Het bedrijf kan de testresultaten daarna online downloaden, meestal binnen een week. Bij een positieve uitslag kan het bedrijf vertrouwelijk advies inwinnen bij het Pet Advocacy Network.
De anonimiteit is een essentieel onderdeel van dit proces, omdat bedrijven veel eerder bereid zijn met ons samen te werken om het probleem aan te pakken wanneer ze anoniem kunnen blijven. Zo voorkomen we dat de schimmel zich ongemerkt en zonder dat er maatregelen worden genomen verder verspreidt. Dit verklaart ook waarom zoveel bedrijven enthousiast aan het project deelnemen. Tot nu toe hebben meer dan 400 eigenaren van amfibieën als huisdier en meer dan 100 Amerikaanse bedrijven meegedaan.
Een jonge gifkikker wordt getest op chytrideschimmel en ranavirus
Credit: Josh’s Frogs
Wat weten we?
Dit zijn enkele van de bevindingen van het project tot nu toe:
Amerikaanse bedrijven verliezen jaarlijks naar schatting 140 miljoen dollar aan inkomsten door ziekteverwekkers bij amfibieën.
Amerikaanse bedrijven en consumenten steunen de handel in amfibieën die vrij zijn van ziekteverwekkers in overgrote meerderheid.
Amerikaanse consumenten zijn bereid tot 75% meer te betalen voor gecertificeerde amfibieën die vrij zijn van ziekteverwekkers.
Amerikaanse bedrijven zouden hun winst met minstens 25% kunnen verhogen door amfibieën als huisdier te verkopen die negatief zijn getest op chytrideschimmel en ranavirus.
De meerderheid van de Amerikaanse bedrijven die amfibieën als huisdier verkopen, steunt de oprichting van een Healthy Trade-certificeringsprogramma.
Het verschil maken
In 2023 kwamen het Pet Advocacy Network en meer dan 20 Amerikaanse bedrijven en wetenschappers bijeen om de belangrijkste onderdelen van een Healthy Trade-certificeringsprogramma voor amfibieën als huisdier te bespreken. Deze groep stelde vier essentiële onderdelen vast:
online training
bioveiligheidsmaatregelen
testen
een verplichte aanpak bij een positieve testuitslag voor Bd, Bsal of ranavirus
Het certificeringsprogramma werd in 2024 gelanceerd door een nieuw opgerichte non-profitorganisatie, het Healthy Trade Institute (HTI): healthytrade.org.
Deelname aan het programma is vrijwillig. Bedrijven die lid worden van het HTI-certificeringsprogramma moeten zich houden aan de procedures voor elk van de verplichte onderdelen. In ruil daarvoor mogen bedrijven het certificeringszegel van HTI gebruiken en een hogere prijs vragen voor de gecertificeerd gezonde amfibieën die ze verkopen.
Deze certificering geeft kopers de zekerheid dat de gezondheid van de dieren is gecontroleerd en dat het bedrijf waar ze hun dieren kopen, de hoogste normen van HTI volgt op het gebied van bioveiligheid en testmethoden. Deze werkwijzen verkleinen de kans dat kopers amfibieën aanschaffen die besmet zijn met chytrideschimmel of ranavirus.
Dit beschermt niet alleen de gezondheid van amfibieën als huisdier door het aantal ziekteverwekkers in de handel terug te dringen, maar verkleint ook de kans dat deze ziekteverwekkers in het wild terechtkomen. Zo helpen we negatieve gevolgen voor inheemse amfibieënsoorten te voorkomen. Een win-winsituatie.
Ons onderzoek en het HTI-certificeringsprogramma staan nog in de kinderschoenen en er moet nog veel werk worden verzet. We hebben dringend meer samenwerking nodig met wetenschappers, bedrijven en overheidsinstanties om ervoor te zorgen dat het project over voldoende middelen en deelnemers beschikt. Uiteindelijk moeten we het project internationaal uitbreiden, vooral naar regio's waar veel dierenhandel plaatsvindt, zoals het Verenigd Koninkrijk en Europa.
Hoewel het programma begint met amfibieën als huisdier, zijn we van plan het in 2025 uit te breiden naar de gezondheid van reptielen. Het is een omvangrijke opgave waarvoor veel middelen nodig zijn, maar we zijn vastbesloten deze uitdaging aan te gaan.
Ook wilde amfibieën profiteren
Chytrideschimmels hebben wereldwijd grote schade aangericht aan amfibieënpopulaties en hebben geleid tot populatieafnames bij meer dan 500 soorten. Ranavirussen kunnen ook vissen en reptielen infecteren en worden in verband gebracht met plotselinge massale sterftegevallen, waarbij mogelijk duizenden dieren in het wild en in gevangenschap zijn gestorven.
Door gezonde handel te ondersteunen, helpen we de gevolgen van opkomende infectieziekten die via de dierenhandel worden verspreid te bestrijden en dragen we bij aan het behoud van de biodiversiteit voor toekomstige generaties.
Gouden mantella zittend op een pothosblad
Credit: Josh’s Frogs
Dr. Matt Gray is hoogleraar ziekte-ecologie aan de University of Tennessee.
Hij doet al meer dan 20 jaar onderzoek naar amfibieziekten en is de oprichter van het Global Ranavirus Consortium en het Healthy Trade Institute.
Wat kun je doen?
Maak je je zorgen over chytrideschimmels en wil je helpen? Dan kun je het volgende doen.
Amerikaanse bedrijven die amfibieën verkopen, worden aangemoedigd om deel te nemen aan de gratis tests. Deze kunnen worden aangevraagd via: www.healthyamphibiantrade.org
We moedigen Amerikaanse bedrijven ook aan om lid te worden van het HTI-certificeringsprogramma. Lidmaatschap is mogelijk via de website van HTI.
Dit is momenteel een programma dat uitsluitend in de Verenigde Staten actief is, maar er wordt gesproken over uitbreiding naar andere landen. Vragen kunnen per e-mail worden gestuurd naar Dr. Matt Gray, directeur van HTI: mgray11@utk.edu
Wil je meer artikelen zoals dit lezen en ons gratis digitale magazine ontvangen?
Word vandaag nog lid van RRK
Wij waarderen uw feedback.
Heeft u suggesties om onze vertaling te verbeteren? We zouden graag van je horen! Neem contact met ons op